ساختار و چيدمان سازماني

1-(2).png
structure.jpg
rainbow_bar-1.gif
1-(3).png

وزارت نیرو یک سازمان چند وجهی است. به عبارت دیگر وظایف مدیریت چند صنعت بزرگ کشور در این وزارتخانه انجام می شود. صنعت آب، صنعت برق، صنعت فاضلاب و صنعت انرژی های تجدیدپذیر. به همین دلیل ساختار آن به تناسب وظایف بسیار حیاتی و مهمی که دارد، دارای پیچیدگی های خاص خود است. به عنوان مثال تمام بخش های زیرمجموعه وزارت نیرو که وظیفه شان ارایه خدمات آب و برق و فاضلاب است و در استان ها به عنوان نماینده وزارت نیرو انجام وظیفه می کنند، به صورت شرکتی اداره می شوند نه اداره کل یا سازمان. و همین موضوع یکی از موارد خاص این وزارتخانه است که ساختار سازمانی آن را  از سایر وزارتخانه ها جدا می کند. توجه به عدم تمرکز و تفویض اختیار به شرکت ها برای انجام عملیات لازم یکی از ویژگی های شاخص وزارت نیرو است.
در یک زاویه کلی چارت وزارت نیرو به شرح زیر است.

n1-(1).jpg

ساختار وزارت نیرو بر اساس تفکیک وظایف حاکمیتی و تصدی گری (ستاد و صف) طراحی شده است و حوزه های وزارت نیرو هر کدام وظایف و محدوده مشخصی را دارند.
 
حوزه های وزارت نیرو به سه سطح حوزه ای زير تقسیم می شود .

1-(4).png
level1.jpg
1-(2).png
azmoon1-1.gif  سطح یک (سطح حاکمیتی): حوزه ستادی  وظایف حاکمیتی وسیاستگزاری را برعهده دارد. این حوزه از پنج معاون وزیر و 26 دفتر/ اداره كل/ مركز تشکیل شده است و دارای ساختار سازمانی زیر است.
1- معاون وزیر در امور تحقیقات و منابع انسانی
2- معاون وزیر در امور برنامه ریزی و اقتصادی
3- معاون وزیر در امور حقوقی، پشتیبانی و مجلس
4- معاون وزیر در امور برق و انرژی
5- معاون وزیر در امور آب و آب و فاضلاب


1-(5).pnglevel2-(1).jpg
1-(3).png
azmoon1-1-(1).gif  سطح دو (سطح مياني تخصصي): این سطح شامل  پنج شرکت مادر تخصصی که وظایف هماهنگي، برنامه ریزی، نظارت و ارزیابی شرکت های زیرمجموعه ت خود را برعهده دارند و وظیفه شان اجرای سیاست های کلان وزارت نیرو توسط شرکت های زیر مجموعه است.
این شرکت ها به استناد قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر سامان دهی و استفاده مطلوب از امکانات شرکت های دولتی و افزایش بازدهی و بهره برداری و اداره مطلوب شرکت هایی که ضروری است در بخش دولتی باقی بمانند و نیز فراهم نمودن زمینه واگذاری به بخش خصوصی تشکیل شدند.
بر اساس این قانون به دولت اجازه داده شد نسبت به واگذاری، انحلال، ادغام و تجدید سازمان شرکت های دولتی، اصلاح و تصویب اساسنامه شرکت ها، تصویب آیین نامه های مالی و معاملاتی اقدام نماید.
در تبصره الف ماده 4 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مقرر شد که شرکت های مادر تخصصی سازمان دهی شده و زیر نظر وزارت خانه های ذیربط در چارچوب اساسنامه مربوط اداره شوند. بنابر این، اساسنامه چهار شرکت مادر تحصصی با پیشنهاد وزارت نیرو و تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و وزارت امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیئت وزیران رسید و در نهایت  به وزارت نیرو جهت اجرا و تشکیل ابلاغ شد.
 
 الف شرکت سهامی مادر تخصصی مدیریت منابع آب ایران
وظیفه این شرکت راهبری و اجرای طرح های ذخیره سازی واستحصال منابع آب و همچنین انتقال آب و اجرای شبکه های آبیاری و زهکشی توسط شرکت های زیر مجموعه است.
ب- شرکت سهامی مادر تخصصی مهندسی آب و فاضلاب کشور
وظیفه این شرکت راهبری و نظارت بر بخش آب و فاضلاب کشور و اجرای طرح ها در این زمینه توسط شرکت های آب و فاضلاب شهری و روستایی است.
ج- شرکت سهامی مادر تخصصی مديريت تولید، انتقال وتوزیع نیروی برق ایران (توانیر)
وظیفه این شرکت راهبری و مدیریت انتقال و توزیع برق به سراسر کشور توسط شرکت های برق منطقه ای و توزیع برق است.
د- شركت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی
 وظيفه اين شركت ساماندهی فعالیت های تصدی دولت در زمینه تولید نیروی برق حرارتی متصل به شبکه انتقال و فوق توزیع برق کشور، راهبری شرکتهای زیر مجموعه و برنامه ریزی، مدیریت توسعه و بهره برداری از نیروگاه های یاد شده در چارچوب سیاست های وزارت نیرو و تسهیل مشارکت بخش غیر دولتی در تولید برق حرارتی است.
هـ - شركت مادرتخصصي مديريت ساخت و تهيه كالاي آب و برق (ساتكاب)
 وظيفه اين شركت ساماندهي و افزايش بهره وري و رقابت پذيري، مشاركت و سرمايه گذاري در شركتهاي زيرمجموعه در زمينه هاي ساخت كالاي آب و برق و پشتيباني هاي صنعتي، بازرگاني، آموزشي و خدماتي در فعاليت هاي صنعت آب و برق، برق و آب و فاضلاب و همچنين مديريت سهام در شركت هاي زيرمجموعه مي باشد.

سایرشرکت‌ها و موسسات وابسته:
  •  سازمان انرژي‌های تجديدپذير و بهره وري انرژي برق (ساتبا)
  • پژوهشگاه نيرو
  • موسسه تحقيقات آب
  • موسسه آموزش هاي تخصصي صنعت آب و برق
  • موسسه گنجينه ملي آب ايران

1-(6).pnglevel3-(1).jpg
1-(7).png
azmoon1-1-(2).gif  سطح سه (سطح عملياتي): شرکت ها، موسسه ها و مجتمع های آموزشی و پژوهشی که درسطح صف و عملیات اجرای طرح ها و برنامه های اصلی وزرات نیرو را برعهده دارند.
1 شرکتهای برق منطقه ای 16 شرکت
2 شرکت های آب منطقه ای  31 شرکت
3 شرکت های آب و فاضلاب شهری (استانی) 35 شرکت
4 شرکت های آب و فاضلاب روستایی (در حال ادغام با شركت هاي آب و فاضلاب شهري) 31  شرکت
5 شرکت های توزیع نیروی برق 39 شرکت
6 شرکت های مدیریت تولید برق 21  شرکت
7 شركت‌هاي توليد نيروي برق 19 شركت
8 شرکت های اقماری (زیر مجموعه شرکت مادر تخصصی ساتکاب)
 * این شرکت ها قرار است از طریق سهام به بخش خصوصی واگذارشوند
 
9 مجتمع های آموزشی  و پژوهشي زیرمجموعه  موسسه آموزش هاي تخصصي صنعت آب و برق 8  مجتمع  و مركز آموزشي
10 شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران  
11 شركت سهامی مدیریت شبكه برق ایران  
12 شركت تعمیرات نیروگاهی ایران  
13 شركت بهره برداري سد و نيروگاه شهيد عباسپور  
14 شركت مديريت آبرساني خليج فارس  

 * کلیه این شرکت ها به عنوان واحد های اجرایی (صف) وظیفه اجرای سیاستهای کلان وزارت نیرو را برعهده دارند و از بیشترین نیروی تخصصی در سطوح عملیاتی برخوردارد هستند.